Pages

Thứ Năm, 23 tháng 7, 2015

Làm văn không chỉ cần có chất liệu, vốn sống

      Các em thấy không? Làm văn không chỉ cần có chất liệu, vốn sống, như xây nhà không phải chỉ cần gỗ, gạch, tre lá…mà còn phải biết cách xây, biết cách bố cục nữa chứ? Tròng tréo lộn xộn quá thì không ra bài văn được.
      Cũng như thế, nếu có đề tài, chất liệu, thực tế, tình cảm, ý chí, bố cục rồi mà không có lòi văn tốt để diễn tả cũng không ra bài văn đâu. Có nhiều em có thể có một giọng văn tốt như một em viết:

Làm văn không chỉ cần có chất liệu, vốn sống

Khăn cùng em đến trường
Khăn bay bay theo gió
Trong nắng hồng buổi sổng
Cùng học bài cùng em…

Thế nhưng có khi em nghĩ phải dùng nhiều chữ, nhiều từ cho “kêu” thì văn mới hay kia nên em lại viết:

Đội là ánh chỉ đường
Con đường đầy những ánh hào vinh quang
Con đường đầy những hạnh phúc tự do
Và chiếc khăn quàng đỏ
Cho em nhiều ước mơ
Ước mai làm vũ trụ…

Văn ấy kêu nhưng sáo rỗng. Các chữ em lặp lại chả có hình ảnh gì, có khi vô nghĩa nữa. Ước mai làm vũ trụ là ước làm sao?
Một em khác cũng viết ồn ào như vậy khi tả khăn quàng:

Tôi một phần Tổ quốc vinh quang
Theo các bạn thiếu niên toàn quốc
Tới tương lai hạnh phúc
Vận mệnh non sông gói trọn vào tôi…
Và cũng vô nghĩa nữa:
Đồng ruộng là nhà
Mẹ cha là vải
Chính em ấy có thể viết:
Tôi và cậu tung tăng trên đường phố
Này sắt vụn, giấy rơi, ôi thôi cả lố
Hôm đó về đúng 7 kilô 3
Những thứ này rồi sẽ làm ra
Nhiều sách mới, giãy hoa, tập vở…

Nhưng chắc em cho viết thực tế như vậy không hay; em đã rơi vào thứ văn rất rỗng.
Có em lại thích một lối văn vẻ, văn hoa khác:

Em muốn viết thật nồng
Thay màn đêm đen tối
Hồn thơ người chủ nhỏ
Trong vòng tay mênh mông
Văn không phải ở lứa tuổi em. Và ý cũng không phải.
Một em khác viết:
Học đi em! Nắng lên rồi đấy nhé!
Gió hạ về nung nấu mảnh hồn ta
Học đi em! Sách đèn đừng bỏ ngỏ
Việc bút nghiên đừng xao lững đợi chờ…

Bút nghiên là thời xưa, thời dùng bút lông kia! Và “nung nấu mảnh hồn” cũng là chữ thời trước. Thời nào có lời văn thời ấy. Tuổi nào có văn của tuổi ấy. Vì vậy chú không thích các em viết:

Trên trời mây dệt tơ vàng
Dưới đất nắng nhuộm đỏ hàng cờ bay…
Tưởng từ rừng núi diệp trùng
Tưởng từ biền cả mênh mông sóng ngầm
Tưởng từ đất nước ngàn năm
Hồn thiêng sông núi vào thăm một ngày

Trên trời đối với dưới đất. Đỏ đối với vàng. Đất nước ngàn năm đối với hồn thiêng sông núi. Rồi tưởng từ, tưởng từ… Lời văn ấy không phải chỉ xưa mà còn cổ nữa, em ạ!

Từ khóa tìm kiếm nhiều: bài thơ thiếu nhi