Ở Liên Xô, mỗi mùa chim bay qua trú đông bên châu Phi cũng như những ngày hết rét, chim ở châu Phi về, các đoàn viên Kôm-xô-môn lại làm các trạm để thức ăn đón chim dọc đường. Những con người như vậy, lớn lên không thể nào thành người ác độc.
Và này đây, các bạn hãy xem một nhà hát thiếu nhi quốc tế đã trang hoàng vào giờ nở cửa. Một con gà vàng đập cánh, vươn cổ ra gáy ba tiếng ò ó o… Các cửa sổ nhà hát mở ra, và xuất hiện các nhân vật của nhũng truyện cổ tích: chú lừa chú khỉ, chú gấu, chú mèo, chó sói, cô thỏ, thằng chồn… Các búp- bê nhảy múa. Đến chúng ta là người lớn, chúng ta cũng muốn vào cái nhà hát ấy nữa là trẻ con.
Hãy nhớ lại các bài hát, bài ru cổ, như bài Gọi nghé chẳng hạn, chúng ta mói thấy ông cha ta rất hiểu tâm lý trẻ con. Thiên nhiên, loài vật bao giờ cũng rực rỡ, sinh động trong các bài hát ấy. Con gà vàng trước cửa nhà hát kia làm tôi nhớ đến con gà vàng mẹ tôi thường hát ru khi tôi còn nhỏ:
Con gà kia sung sướng dữ kỳ
Đầu đội mũ đỏ, chân đi hia vàng
Hai lỗ tai đeo hai hạt ngọc
Gió nam phàng phất phẩy áo lông cừu
Trương cánh phụng, chỗ nào cao thì đậu…
Đầu đội mũ đỏ, chân đi hia vàng
Hai lỗ tai đeo hai hạt ngọc
Gió nam phàng phất phẩy áo lông cừu
Trương cánh phụng, chỗ nào cao thì đậu…
Yêu thiên nhiên, yêu mồi trường sống của mình chẳng qua là yêu xã hội của mình. Nói thiên nhiên, cây cỏ, loài vật là cũng để đi đến con người. Nhưng đừng sốt ruột. Đừng để con gà xã hội thay thế con gà thiên nhiên, cái cây xã hội thay thế cái cây có thực. Ngay thơ cho người lớn, dù cái cây có tượng trưng cho ý nghĩa gì, đầu tiên nó cũng phải xạc xào. Chủ tịch Phạm Văn Đồng rất thích một câu của Goethe:
“Các lý luận xám màu và cây đời vĩnh viễn xanh tươi”.
Thiếu gì nữa? Hay là thiếu mơ mộng?
Thiếu gì nữa hay là thiếu con mắt nhìn hiện thực?
Thiếu gì nữa? Hay là thiếu mơ mộng?
Thiếu gì nữa hay là thiếu con mắt nhìn hiện thực?
Nhưng nói tất cả trong một bài thì sẽ thừa mất. Vậy xin hẹn ta sẽ cùng nhau trao đổi thêm một kỳ khác.
