Tế Hanh đã cưỡng lại cái hướng đi của cuộc sống đề gần ư, cuộc sống đang muốn đưa chúng ta đi xa, xa nữa. Không phải, chính khi anh “gần hóa” các sự vật kia, là anh đang viết trong hướng thuận, chứ không phải hướng nghịch. Cách mạng dù đưa chúng ta đi xa đến đâu cũng để làm cho chúng ta gần, gần với nhân dân, gần với nhân tình. Và nếu có một kỹ thuật của Tế Hanh thì cũng là kỹ thuật này: anh thổi cái tình người vào hạt giống, máy cày, chòm sao, tên lửa, vào cái tên sao trên trời hay tên phố dưới đất… làm cho nó thấm tình người, cho nó có hồn người, cái hồn như mảnh hồn làng anh từng viết.
Là nhà thơ, ai không sử dụng hái tim mình. Nhưng nếu như người này nhân nó lên bằng tưởng tượng, tư duy, người kia chia nó ra thành nghìn mảnh nhỏ phân tích, Tế Hanh lại cộng nó cùng sự vật. Những nhà thơ kia ưng độc thoại, tự mình đi sâu vào trong trái tim mình, không sợ nó mô – cung, không sợ nó loa – thành, Tế Hanh lại thích mở rộng mình ra, đối thoại cùng khách thể. Mỗi nhà thơ có một cách riêng, và cộng nghìn cách ấy, ta có một diện mạo chung của một nước, một thời. Tế Hanh có kể chuyện, có nói ý, có tổ tình, có tưởng tượng, có đào sâu vào tiềm thức, có cấu trúc ngôn từ như tất cả các nhà thơ, nhưng ở anh, nhạc trưởng chỉ huy chính là tình cảm. Hay đúng hơn, Tình cảm đối với, đối với ai, đối với gì, đối với cuộc đời.
Thơ của Tế Hanh vì thế bộc trực tả tình, trần tình, tình để ở trần, hơn là nấp sau, che dưới một cái tứ. Cố nhiên anh có nhiều bài lập tứ khá hay. Nhưng tứ ở anh không phải cái bẫy
Cầu kỳ của trí tuệ để nhử những con chim kỳ lạ, mà chì là cái nhành giản đơn vừa đủ cho tình cảm bay về.
Gần chục, hơn chục bài thơ của anh cấu tứ theo lối đối đáp. Nhu cầu đối thoại, giao tiếp là nhu cầu của trái tim cởi mở này. Hình như trước mắt anh luôn có một người bạn, một người em, một độc giả mà anh nói với. Nói bằng cái thể dỗ ru người là lục bát, bằng cái câu gần với tiếng nói, dễ lọt tai người là ngũngôn và bằng cái giọng nhẹ nhàng nhưng rất sâu thẩm:
Cúi đầu từ biệt mẹ
Từ biệt cả làng quê
Quê mẹ không còn mẹ
Bao giờ con lại về
Đó là những chữ thường gặp như nước ta uống hàng ngày không có gì lạ cả. Nhưng uống lên, thì đấy là thơ. Phép lạ hàng ngày.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: bai tho thieu nhi
