Người lớn và trẻ con đều thích, đều cần tưởng tượng. Nhi trẻ con hơn người lớn cái khoản này. Giữa trẻ con với nhau thì càng bé lại càng sống, không những với tưởng tượng: cả trong tưởng tượng. Nhà nghiên cứu L. Vê-ren viết: “Cái bình diện tâm lý phân biệt rũ nhất một thiếu nhi (12 tuổi trở xuống và một thiếu niên 12 tuổi trở lên), chính là óc tưởng tượng của thiếu nhi.” Trong bài Thế nào là một đứa trẻ? giáo sư tâm lý sư phạm Giăng Satô nhấn mạnh đến hai nét chính của trẻ í là: chơi và mơ mộng, tưởng tượng.
Ông viết: “Tôi nhấn mạnh điều này là: hành động chủ yếu của trẻ em, của vị người còn bé ấy, chỉ là trò chơi”. Nhưng chơi với trẻ em là gì nhỉ? Chơi, với các em đâu có phải là giải trí, giải trí sau lao động nhọc mệt như đối với chúng ta. Chơi, với các em cũng là tưởng tượng. Tưởng tượng mình là người lớn, làm người lớn. Chơi đám ma. Đám ma con kiến. Chơi đám cưới. Cô dâu và chú rể là hai cái bắp ngô. Một tàu cau, đấy là các em đang cưỡi ngựa. Một cái gối trong tay, và à ơi, à ơi, là các em đang làm mẹ đấy. Ngày nay có em đội một cái nồi chơi trò bay vào vũ trụ. Và ngày xưa cầm một cành lau, Đinh Bộ Lĩnh chơi trước cái trò sau này ông đánh tan mười hai sứ quân.
Các nhà bác học cho biết trong bụng mẹ, cái bào thai cũng đã mơ mộng. Máy ghi được cơn mơ ấy. Các nhà thơ từ Victor Hugo đến Huy Cận đều nói đến việc trẻ em mơ vầng trăng. Vầng trăng như mặt mẹ. vầng trăng trong tầm tay hái các em. Các em lẫn thực và hư, gần và xa, vật và người, mình và những cái bên ngoài. Có em nghĩ khi đi sơ tán thì cây mít ở nhà không chín mà chờ các em về. Có em thì lại nghĩ khi mình đi sơ tán xa, cây mít cũng đi theo, đến khi tới nơi mới, không thấy mít, liền òa ra khóc. Đẹp thay cái thế giới kỳ diệu của tuổi thơ. Cây khế có quả vàng, người hiền ăn vào thì ngọt như đường, đứa ác hái vào, nó hóa ra con rắn. Nàng công chúa khóc, nếu nước mắt roi vào tay ai thì hóa ra chiếc nhẫn, nhưng nếu rơi xuống đất thì lại mọc một bông hoa… Cho đến lúc phải đến lớp học đánh vần, thì quyển sách đánh vần cũng rực rỡ sắc màu. Chữ A đen, chữ E trắng, chữ I đỏ, các nguyên âm có màu sắc gì, sinh nở ra sao, chàng thi sĩ nhỏ Rimbaud đều thấy hết trong câu thơ nổi tiếng:
A noir, E blanc, I rouge, o vert, voyelles…
(A đen, E trắng, I đỏ, o xanh lục, những nguyên âm…)
Lớn lên, cố nhiên con mắt bớt hư ảo đi, và cần phải thế. Để làm toán. Để xâu kim giúp bà. Để vào đòi với con mắt tính tường. Nhung óc tưởng tượng, hư cấu, mộng mơ chỉ lẩn về sau, chi lặn vào sâu, chứ đâu có mất. Từ trong tiềm thức sâu xa, nó giúp các nhà thơ rất ý thức tìm lại các vầng trăng:
Các nhà bác học cho biết trong bụng mẹ, cái bào thai cũng đã mơ mộng. Máy ghi được cơn mơ ấy. Các nhà thơ từ Victor Hugo đến Huy Cận đều nói đến việc trẻ em mơ vầng trăng. Vầng trăng như mặt mẹ. vầng trăng trong tầm tay hái các em. Các em lẫn thực và hư, gần và xa, vật và người, mình và những cái bên ngoài. Có em nghĩ khi đi sơ tán thì cây mít ở nhà không chín mà chờ các em về. Có em thì lại nghĩ khi mình đi sơ tán xa, cây mít cũng đi theo, đến khi tới nơi mới, không thấy mít, liền òa ra khóc. Đẹp thay cái thế giới kỳ diệu của tuổi thơ. Cây khế có quả vàng, người hiền ăn vào thì ngọt như đường, đứa ác hái vào, nó hóa ra con rắn. Nàng công chúa khóc, nếu nước mắt roi vào tay ai thì hóa ra chiếc nhẫn, nhưng nếu rơi xuống đất thì lại mọc một bông hoa… Cho đến lúc phải đến lớp học đánh vần, thì quyển sách đánh vần cũng rực rỡ sắc màu. Chữ A đen, chữ E trắng, chữ I đỏ, các nguyên âm có màu sắc gì, sinh nở ra sao, chàng thi sĩ nhỏ Rimbaud đều thấy hết trong câu thơ nổi tiếng:
A noir, E blanc, I rouge, o vert, voyelles…
(A đen, E trắng, I đỏ, o xanh lục, những nguyên âm…)
Lớn lên, cố nhiên con mắt bớt hư ảo đi, và cần phải thế. Để làm toán. Để xâu kim giúp bà. Để vào đòi với con mắt tính tường. Nhung óc tưởng tượng, hư cấu, mộng mơ chỉ lẩn về sau, chi lặn vào sâu, chứ đâu có mất. Từ trong tiềm thức sâu xa, nó giúp các nhà thơ rất ý thức tìm lại các vầng trăng:
Hỡi cô tát nước bên đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng dổ đi?
Hoặc:
Vầng trăng ai xẻ làm đôi
Nửa in gối chiếc, nứa soi dặm trường.
Hoặc:
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng
Sao cô múc ánh trăng vàng dổ đi?
Hoặc:
Vầng trăng ai xẻ làm đôi
Nửa in gối chiếc, nứa soi dặm trường.
Hoặc:
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng
Đọc thêm tại: http://dauanvanhoc.blogspot.com/2015/07/tho-co-lam-nguoi-lon-tre-lai.html
Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ trẻ em
Từ khóa tìm kiếm nhiều: thơ trẻ em
